Μία χρονογραμμή που δημιουργήθηκε με υλικό που αντλήθηκε από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Σπάτων, ο οποίος διατηρεί τα πνευματικά δικαιώματα των πληροφοριών και των εικόνων (https://laografia-spata.gr), από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής © Hellenic Ministry of Culture /Ephorate of Antiquities of East Attica (https://www.efaanat.gr) και από το Δήμο Σπάτων Αρτέμιδας (https://www.spata-artemis.gr)
Η περιοχή χάνει την ελευθερία της, διατηρεί όμως την οικονομική της δύναμη που είχε σαν αποτέλεσμα τη συγκέντρωση γαιοκτησίας. Απόδειξη τα μεγάλα αγροκτήματα (αγροικίες) που ανακαλύφθηκαν Βόρεια και Νότια στην περιοχή του αεροδρομίου κατά την κατασκευή του.
Τα Μεσόγεια ανήκουν στην Αθήνα και η περιοχή χωρίζεται σε δήμους, που με τη σειρά τους θα διοικήσουν την Αθηναϊκή Δημοκρατία. Στα βόρεια της πεδιάδας των Μεσογείων δημιουργείται ο Δήμος της Ερχιάς, όπου και η σημερινή τοποθεσία των Σπάτων. Από τις γνωστότερες περιοχές και όπως μας πληροφορεί ο Πλάτωνας, ο Αλκιβιάδης κατείχε εκεί 300 περίπου στρέμματα καλλιέργειες σταριού. Βρέθηκε σημαντική επιγραφή 500 μ. νότια στον κάμπο που ονομάζεται Δημαρχία η Μείζων και περιλαμβάνει ημερολόγια Δημοτικών θυσιών κυρίως στον Ερμή. Ο Δήμος παίρνει το όνομά του από τον Ελευσίνιο ήρωα Ερχιό και δείχνει τη σχέση με τη σιτοκαλλιέργεια που προστάτευε η θεά Δήμητρα που λατρευόταν εκεί. Από την Ερχιά καταγόταν ο μεγάλος ιστορικός Ξενοφών (431 – 355 π.Χ) όπως και ο ρήτορας Ισοκράτης (436 – 338 π.Χ.)
Ο Χριστιανισμός διαδίδεται στα Μεσόγεια με βάση την Αθήνα και ολόκληρη την Αττική. Το 1964 ήρθε στο φως ναός πολύκλιτης βασιλικής στη θέση Σκίμθι των Σπάτων, κτίσμα παλαιοχριστιανικής περιόδου πιθανόν προ του 450 – 500 μ.Χ.
Στην περιοχή Βελανιδέζα των Σπάτων ανακαλύπτονται δύο σημαντικότατες επιτύμβιες στήλες. Η ανάγλυφη στήλη του Αριστίωνα του 6ου αι. π.Χ. και η γραπτή στήλη του Λυσέα της ίδιας εποχής, στεφανωμένου με κισσό κρατώντας κάνθαρο (ποτήρι) στο ένα χέρι, ίσως σε στιγμές Διονυσιακής λατρείας, δείχνει την άμεση σχέση με την καλλιέργεια του αμπελιού στην περιοχή. Τρίτο σημαντικότατο εύρημα της περιοχής, ίσως λίγο παλαιότερο, η περίφημη Σφίγγα των Σπάτων (570 – 550 π.Χ.) έργο εφάμιλλο των κούρων και των κορών της Αθήνας.
Η περιοχή παίρνει τα πάνω της στην οικονομική και την αγροτική ανάπτυξη. Σ’ αυτή την περίοδο ανήκουν τα ερείπια μεγάλης αγροτικής επανεγκατάστασης σε δύο υστερορωμαϊκές αγροικίες και η ανέγερση κατά το β’ ήμισυ του 11ου αι. μ.Χ. ενός μεγάλου αγροτικού συγκροτήματος δυτικά της θέσης του Αγίου Πέτρου.
Τέλη του 14ου αιώνα σε δύο κύματα γίνεται η εγκατάσταση των ορθοδόξων Αρβανιτών, προερχομένων από τις βόρειες περιοχές της Ηπείρου, αφενός για να ενδυναμώσουν τον αγροτικό πληθυσμό, αφετέρου για να έχουν στρατιωτική παρουσία στα σύνορα του δουκάτου της Αθήνας. Οι Αρβανίτες παρά το γεγονός ότι διατήρησαν για αιώνες τη γλώσσα τους, εξελληνίστηκαν πλήρως και η νέα παράδοση που δημιουργήθηκε περιελάμβανε στοιχεία και των δύο πληθυσμών. Ονόματα χωριών όπως Σπάτα, Λιόπεσι κ.λ.π. δείχνουν το αποτέλεσμα της συμβίωσης.
Ιδρύεται Ναός αφιερωμένος στους Αγίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο στην ίδια θέση με τις αγροτικές εγκαταστάσεις. Στις ανασκαφές του νέου αεροδρομίου κατά τη μεταφορά του Ναού 340 μέτρα δυτικά της αρχικής θέσης, λόγω των αναγκών που προέκυψαν, ανακαλύφθηκαν περιμετρικά και εντός του ναού τάφοι του τέλους του 11ου αι. μ.Χ. που μαρτυρούν ότι ο Ναός ήταν και κοιμητηριακός.
Τα χρόνια είναι δύσκολα για την περιοχή όπως και για όλη την Ελλάδα. Οι Μεσογείτες συμμετείχαν όταν ξέσπασε η επανάσταση του 1821. Όπως δημοσιεύεται στα πρακτικά της Δ΄Επιστημονικής συνάντησης της νοτιοανατολικής Αττικής από έρευνα των Λευτέρη Βεκρή και Κώστα Πρίφτη ονόματα όπως: Αγγέλου, Μαργέτης, Μάρκου, Φράγκου κ.α. φέρονται ως αγωνιστές σε πολλά πεδία μαχών.
Το 1877 ο αρχαιολόγος Σταματάκης, στη θέση Μαγκούλιζα ή Παράγκα Σπάτων, φέρνει στο φως δύο θαλαμωτούς τάφους της μυκηναϊκής περιόδου, που παρά του ότι κατά επανάληψη συλημένοι σε διάφορες χρονικές περιόδους, είχαν πλήθος αντικειμένων (2.164 συνολικά).
Εφαρμόζεται ο νόμος “περι συστάσεως των Δήμων” από τον τότε βασιλιά Όθωνα κι έτσι δημιουργείται η περιοχή, ονομαζόμενη Σπάτα
Ο Μητροπολιτικός Ναός της Θεοτόκου άρχισε να χτίζεται το 1875 και εγκαινιάστηκε την 21η Αυγούστου του 1877. Είναι χτισμένος στον τύπο της βασιλικής και μέχρι να λάβει τη σημερινή του μορφή μεσολάβησαν τρεις φάσεις οικοδόμησης. Ο Ναός αποτελεί σημείο αναφοράς για τα Σπάτα και στη συνείδηση των κατοίκων είναι η «Μεγάλη Εκκλησία». Εορτάζει την 15η Αυγούστου και του Αγίου Γεωργίου.
Η περιοχή των Σπάτων γίνεται αυτόνομη και δημιουργείται η δήμος Σπάτων Λούτσας
Το Μάρτιο του 1953 ανέλαβε τα Δημαρχιακά του καθήκοντα ο πρώτος αιρετός Δήμαρχος Σπάτων Χρήστος Ι. Μπέκας. Εδώ εκφωνεί το ευχαριστήριο μήνυμά του προς τους κατοίκους από το μπαλκόνι του Δημαρχείου που ακόμα φέρει την παλιά πινακίδα της Κοινότητας.
Η Δημοτική Κοινότητα (Δ.Κ.) Αρτέμιδος, έως το 1962 αποτελούσε συνοικισμό του Δήμου Σπάτων και ονομαζόταν “Λούτσα” , η οποία στην αρβανίτικη γλώσσα προσδιορίζει ένα μέρος με πολύ νερό. Η περιοχή και ο αρχικός οικισμός της Λούτσας παραμένει στα διοικητικά όρια των Σπάτων
Αναγνωρίζεται ως Κοινότητα της Ανατολικής Αττικής με το όνομα Αρτέμιδα, ονομασία που προέρχεται από την αρχαία θεά Αρτέμιδα, αφού στην Βραυρώνα, παρακείμενη περιοχή, υπάρχουν τα ερείπια του ιερού της Βραυρωνίας Αρτέμιδας..
Πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του αεροδρομίου, Ελευθέριος Βενιζέλος στην περιοχή των Σπάτων
To τέλος της νεολιθικής περιόδου και η αρχή της εποχής του χαλκού. Κατά την κατασκευή του αερολιμένα Ελ. Βενιζέλος, ανακαλύφθηκε ο σημαντικότερος οχυρωμένος οικισμός στην κορυφή του λόφου Ζάγανι των Σπάτων.
Αρχίζουν να δημιουργούνται μικροοικισμοί, στη Βραυρώνα, την Παλλήνη, τη Λούτσα και τα Σπάτα στη θέση Μπούρα
We'd love to hear from you. Please send questions or feedback to the below email addresses.
Before contacting us, you may wish to visit our FAQs page which has lots of useful info on Tiki-Toki.
We can be contacted by email at: hello@tiki-toki.com.
You can also follow us on twitter at twitter.com/tiki_toki.
If you are having any problems with Tiki-Toki, please contact us as at: help@tiki-toki.com
Close