Arthur Naeyaert, de schrik der Duitsers.

Arthur Naeyaert, een neef van mijn schoonvader, was tijdens de Eerste Wereldoorlog een beruchte en gevreesde franc-tireur voor de Duitse bezetters in zijn geboortestad Torhout en het Brugse Ommeland.

Tuur Naeyaert was een mysterieuze man die bij de bevolking bekend stond als een onverschrokken uitdager van de bezetters en deze laatsten een heilige schrik inboezemde. Trouwens, reeds vanaf de eerste dag dat Torhout bezet was moest hij reeds onderduiken daar hij betrokken was in strubbelingen tussen Duitsers en aftrekkende Belgen.

1893-04-24 01:02:24

Franciscus en Idalia trouwen

Op maandag 24 april 1893 trouwen te Zedelgem Franciscus Naeyaert en Idalia Vandieredonck. Vijf maanden later volgt de geboorte van Arthur Naeyaert.

1893-04-24 18:05:49

Halfbroer Camiel vervoegt de familie Naeyaert

Op zaterdag 4 april 1885 schonk Idalia Vandierendonck als ongehuwd 17 jarig meisje, het leven aan Camille, Joseph Vandierendonck Het was de gewoonte in deze tijd om, bij een later huwelijk van de ongehuwde moeder, de kinderen meestal door de echtgenoot te laten wettigen, ook al viel er vaak, wegens de lange periode tussen geboorte en huwelijk, serieus te twijfelen aan het vaderschap van de echtgenoot. Zo kreeg Arthur op de trouwdag van zijn ouders er een achtjarige halfbroer bij, luisterend naar de naam Camille Joseph Naeyaert

1893-09-29 00:00:00

Geboorte van Arthur NAEYAERT

Het was tien uur 's avonds, een tijdstip waarop de meeste mensen al onder de dekens lagen, dat Arthur Joseph Naeyaert het levenslicht zag op vrijdag 29 september 1893. De volgende dag ging Franciscus, zijn vader, een drieëntwintigjarige werkman, aangifte doen van zijn geboorte bij de burgerstand te Torhout. Zijn moeder, Idalia Vandierendonck, was op haar trouwdag reeds vier maanden zwanger van Tuur. Ze zal wellicht nooit gedacht hebben welke kwajongen ze die vrijdagavond ter wereld zou brengen

1894-07-04 19:29:35

Geboorte van MARTHA MORTIER

Martha, geboren te Vladslo, is de derde dochter van Charles Mortier en Florence Bonduelle.De familie Mortier verhuist in 1905 naar Lichtervelde om zich op 6 december 1907 finaal te vestigen in "Het Nieuw Fabriekske" te Torhout. Martha zal op zaterdag 9 oktober 1920 te Brugge trouwen met Arthur, haar geliefde, dat ze reeds kende voor de uitbraak van de Groote Oorlog.

1894-08-26 20:03:18

verhuis naar Veldegem

Op zondag 26 augustus 1894 verhuizen Franciscus, de 2 maanden zwangere Idalia en de 11 maanden jonge Tuur naar Veldegem. In werkelijkheid gingen zij eigenlijk naar Zedelgem gaan wonen want de gemeente Veldegem werd pas een volledige onafhankelijke gemeente op 8 februari 1920. Na veel strubbelingen en ellenlange discussies kon Veldegem zich afsplitsten van Zedelgem. Veldegem werd een volledig nieuwe entiteit die ontstaan is uit de dorpskern 't Veld met een klein deeltje van Torhout en een stukje van Aartrijke en Ruddervoorde. Camille, het 9-jarig voorkind van Idalia, woonachtig in de Lepemolenhoek bij haar ouders, vervoegt het gezin Francicus Naeyaert.

1895-03-29 00:00:00

geboorte van margaretha naeyaert

Twee jaar na Tuur is te Zedelgem op vrijdag 29 maart 1895 Margaretha geboren, die na de oorlog haar legendarisch broer in zijn voetsporen zou volgen naar Canada,het hoopvolle land voor vele Europese migranten; Zie foto: Margaretha en haar Sparre Damman.

1897-03-24 00:00:00

geboorte van germaine Naeyaert

Twee jaar na de geboorte van Margaretha, mocht Tuur een tweede zusje welkom heten. Germaine is geboren op woensdag 24 maart 1897 te Zedelgem

1898-06-19 19:45:52

geboorte van lucien naeyaert

Amper 15 maanden na de geboorte van Germaine, volgde de geboorte van Tuur zijn broer. Lucien is geboren op zondag 19 juni 1898. Ook Lucien verlaat België en gaat na de Groote Oorlog zijn grote broer achterna naar Amerika en Canada. Foto: Lucien met zijn vrouw Marie, een parisienne en een communicant uit hun kennissenkring. Het echtpaar Lucien-Marie bleef kinderloos.

1898-11-16 19:45:52

germaintje is niet meer

De blijdschap van Arthur om er nog een jongere broer bij te hebben, was echter van korte duur. Op woensdag16 november van hetzelfde jaar sterft zijn 20 maanden oud zusje Germaintje.

1899-09-11 15:08:53

geboorte van victor naeyaert

Nauwelijks bekomen van het verlies van Germaintje, kreeg Tuur zeven maanden later, op maandag 11 september 1899 er een nieuw speelkameraadje bij, genaamd Victor. Victor huwt op 8 mei 1925 met Bibiana Couvreur. Jules Naeyaert, hun enige zoon, geboren te Torhout op 18 augustus 1927, woont, met zijn echtgenote Marie-Thérèse Demuydt, nog steeds in de St-Corneliusstraat te Veldegem

1900-12-19 19:36:05

De naeyaerts verhuizen naar Loppem

Op woensdag 19 december 1900 verhuizen de Naeyaerts naar de Warande Nr. 151 te Loppem. Het gezin telde toen 5 kinderen, inclusief halfbroer Camiel en de 7-jarige Arthur.

1901-01-10 15:08:53

geboorte van amandine naeyaert

De familie Naeyaert woonden nog maar een maand te Loppem of Tuur mocht er een derde zusje Amandine welkom heten.

1902-05-10 19:36:05

De familie naeyaert keert terug naar Torhout

In de lente van 1902, op zaterdag 10 mei, verhuizen de Naeyaerts weerom, nu naar de Beerstraat nr. 8 te Torhout.

1902-09-01 00:00:00

Arthur gaat naar de Sint-Aloysius school.

Arthur, de primus van de klas loopt school in de vrije knechtenschool, Sint-Aloysius, ook de "Kloefeschool" genaamd, in de Schutterijstraat te Torhout als kosteloze leerling. In deze volksschool werd degelijk onderwijs verstrekt.

1902-12-06 10:25:01

geboorte van germaine naeyaert

De Naeyaerts waren ondertussen terug naar Torhout komen wonen. Op donderdag 6 december 1902 heeft de goede Sint een mooi Sinterklaasgeschenk medegebracht voor Tuur: een tweede Germaintje! Germaine was later altijd te zien met een hoed op.

1904-02-03 11:59:29

geboorte van jules naeyaert

Op woensdag 3 februari krijgt Tuur er een derde broertje bij, Jules Naeyaert genaamd. Foto: links vooraan: Jules Naeyaert, Gyzelle Dewilde, schoondochter van Sparre Damman, Esther Damman met Jerry Dammon op de schoot. Boven Simonne Damman en Arthur.

1905-03-01 19:13:33

Camiel moet gaan loten

Iedere jongen werd, het jaar dat hij twintig werd, ingeschreven op de lijst van de personen die aan de loting moesten deelnemen. Arthur herinnert zich nog heel goed de dag dat Camiel naar de loting moest in het zesde militiekanton Torhout. Het was op woensdag 1 maart van het jaar 1905. Die loting was echt een spannende bedoening. Eerst was er een medisch onderzoek en werd iedereen gemeten, want iedere opgeroepene kleiner dan 1,57 meter was toen vrijgesteld van legerdienst. Iedere twintigjarige trok individueel een nummer uit een houten trommel voorzien van een draaizwengel. Wie een klein lot trok– kleiner dan 500–moest dienst nemen. Camiel had natuurlijk geen geluk, hij had het lotingsnummer 174 getrokken. Vermogende lotelingen kochten zich dikwijls vrij. De rijke burgerij was natuurlijk beschermd door hun politieke vriendjes in Brussel. Tuur was daar absoluut geen voorstander van en vond dit een onrechtvaardige manier om dienstplichtigen te recruteren.

1905-04-16 11:59:29

geboorte van urbain naeyaert

Een vierde broertje voor Tuur wordt geboren op zondag 16 april 1905. In maart 1930 vertrekt Urbain samen met zijn broer Jules, ook naar Canada. Urbain hield het daar vlug voor bekeken en kwam snel terug naar België. Urbain was beeldhouwer. Hij stierf in het hospitaal te Brussel op 38 jarige leeftijd, ten gevolge van een longontsteking. Zie foto: 1° persoon links.

1905-09-01 22:06:34

Tuur, bakkersknecht in Blankenberge

Arthur leert de bakkersstiel alsook zijn Frans, Engels en Duits, in het mondaine Blankenberge, na Oostende de tweede grootste badstad van de Europese elite. Tuur zal er 3 jaar verblijven en keert na het zomerseizoen van 1908 terug naar Torhout als een echte polyglot.

1907-12-12 07:10:42

geboorte van omer naeyaert

Omer wordt het vijfde broertje van Tuur, geboren op donderdag 12 december 1907

1908-09-01 11:23:11

Tuur leert de metsersstiel

Na de bakkersstiel te hebben geleerd, moet Tuur nu metserdiender spelen bij zijn vader. Tuurs vader had zich gespecialiseerd in het metsen van ronde fabrieksschoorstenen. Het bouwen van ronde schoorstenen was toch wel iets aparts en vereiste een speciale vaardigheid. Zijn vader werkte van binnenuit en stond op een houten plateau. Francis werkte over de hand, gebogen over de muur, stond hij te metsen en te voegen. Het was hard werken in de bakkerij maar bij zijn vader werken, was toch andere koek. Ze werkten mee aan de opbouw van La Thouroutoise, langs de Steenweg naar Roeselare.

1909-04-17 04:08:17

geboorte van jeanne naeyaert

Jeanne wordt geboren op zaterdag 17 april 1909. Jeanne diende bij een graaf. Zij was een talentvol meisje en deed veel dansoptredens. Een ernstige verkoudheid werd haar bij het transport naar Zwitserland fataal. Zij stierf op vrij jonge leeftijd. Zie foto: Jeanne centraal op de foto.

1913-02-27 14:03:16

geboorte van josephine naeyaert

Twintig jaar na de geboorte van Tuur wordt op donderdag 27 februari 1913 Fientje geboren, het petekind van Arthur. In juli 1916 verklapt Fientje de schuilplaats van haar peter en wordt Tuur voor de tweede maal gevangen genomen door de Duitsers. Josephine vertrok in december 1926 als 13-jarig meisje alleen met de "Minnedosa-boot" naar Canada, waar haar broer Arthur haar aan de haven in St. John opwachtte. Fientje had daarbij nog de ouderlijke taak gekregen om Simonne Damman, het 3-jarige dochtertje van haar oudste zus Magaretha mee te brengen naar het verre Canada. Fientje zal er later huwen met de 20 jaar oudere Walter Perram. Walter, een Canadese tweede luitenant in het Royal Flying Corps (RFC), was in 1918 actief als gevechtspiloot in de Groote Oorlog. Een hooimijt bracht redding wanneer hij uit zijn brandend vliegtuig springt: zie War Story-pagina. Foto: Fientje met haar zoon Stewart Perram.

1914-06-28 15:39:43

aanleiding tot uitbraak Eerste Wereldoorlog

Aartshertog Franz-Ferdinand van Oostenrijk, de Oostenrijks-Hongaarse troonopvolger, en zijn echtgenote, Sophie Chotek, (foto 2) worden op zondag 28 juni 1914 door Gavrilo Princip (foto 3) vermoord te Sarajevo. Deze student was lid van 'De Zwarte Hand', een nationalistische organisatie die een verbond met Servië nastreefde. De moord op de Oostenrijkse troonopvolger was eigenlijk een protestactie tegen de annexatie van Bosnië door Oostenrijk-Hongarije. Oostenrijk zag in het conflict een mooie kans om Servië , dat opkwam voor de belangen van de Zuid-Slavische volkeren, te vernederen en zijn invloed in Europa flink af te zwakken.

1914-08-04 00:00:00

begin van de Groote Oorlog in België

Dinsdag 4 augustus 1914, kort na 8u00 trekken de Duitsers ten oosten van Luik, bij Gemmenich, de Belgische grens over en ontvangt Brussel officieel om 9u00 de Duitse oorlogsverklaring. Duitsland werd door de Belgische regering de vrije doortocht door België naar Frankrijk geweigerd en zo was nu ook het neutrale Belgenland in oorlog. In vele dorpen en steden kondigden de klokken het begin van de Groote Oorlog aan.

1914-08-24 19:29:35

Eerste intocht van Ulanen te Torhout

Eerste intocht van Ulanen te Torhout: een patrouille van het 2°Kavalleriekorps, bestaande uit ongeveer 120 ruiters en 31 wielrijders, rijden na 10u40 Torhout binnen. Om alle moeilijkheden te vermijden, bleven de Ulanen niet in de stad, maar ze sloegen hun kamp op in de Pottebezemhoek. In de Palingdreef stond een ganse rij dikke beuken, waarachter de soldaten hun machinegeweren opstelden. Na het bezoek der Ulanen op het stadhuis vaardigde Meersseman volgende verordeningen uit: 1° Alle samenscholingen van meer dan 5 personen zijn verboden. 2° De herbergen zullen te 20 uur sluiten. 3° De ingezetenen zullen vanaf 21 uur binnen hun huizen verblijven.

1914-10-15 00:00:00

Belgische mitrailleurauto in de Nieuwe Reeke

Belgische mitrailleurauto in de Nieuwe Reeke: Arthur neemt degen,helm en pistool af van gesneuvelde Duitse officier.Arthur geeft sierdegen aan de belgische sergeant en wordt zo verplicht onder te duiken voor de Duitse bezetter.

1914-10-18 00:00:00

Arthur gaat onderduiken op de Colegiehoek

Arthur gaat onderduiken bij Jozef Vandewalle, gehuwd met Marie-Louise Mortier, een tante van zijn verloofde Martha Mortier. Hij gaat er werken bij bakker Constant Vanantwerpen en geraakt goed bevriend met Richard Devolder, halfbroer van Constant en bekende duivenmelker. Constant Vanantwerpen, bakker, kruidenier en herbergier van het College (Colletje). was een gekende, rijke bakker op de Collegiehoek en voerde met paard en kar vele broden uit, naar de burgers op het platte land.

1915-09-19 00:00:00

HET DRAMA AAN DE NIEUWE REEKE

Arthur Naeyaert, betrokken bij het dodelijke treffen van een Duitse officier op donderdag 15 oktober 1914, blijft ondergedoken in de Kolegiehoek te Torhout. Een kort bezoek aan zijn thuis in de Oostendestraat eindigt in een drama. Een reeds lang aanslepende burenruzie krijgt een dramatisch verloop. Arthur, beschermt zijn steeds getergde broer Lucien en steekt de zondagnamiddag na een heftig dispuut zijn overbuur René Vermeersch neer. Op advies van zijn moeder vlucht Tuur weg en gaat onderduiken te Veldegem.

1915-09-21 12:46:46

NIEUW ONDERDUIKADRES TE VELDEGEM

Tuur heeft een nieuw onderduikadres bij de familie Charles Denys - Coleta Damme aan de Fruthoek te Veldegem.

1916-04-16 07:59:55

EERSTE GEVANGENNEMING

Zondagavond om half tien wordt Arthur opgepakt door 3 Feldgendarmen op de hoeve van Charles Denys. Zijn dochter Bertha, verraden door weduwe Emilie Vermeersch, had na urenlange ondervraging bekend dat Naeyaert in de schuur bij haar ouders ondergedoken zat. Foto's: Bertha Denys (1893-1989). FOTO 1: Bertha voor haar huwelijk. FOTO 2: Bertha met dochtertje Maria Taveirne (1919). FOTO 3: Afbeelding op grafzerk. Bertha ligt begraven op het Kerkhof Centraal Brugge: blok 46.

1916-04-17 23:15:52

Eerste ontsnapping

Om half vier in de morgen ontsnapt Arthur Naeyaert door het vensterraam van het stadhuis van Torhout.

1916-07-05 10:51:21

Sparre Damman trouwt met Margaretha

Leon Damman, beter gekend onder de naam Sparre Damman trouwt in volle oorlog, op woensdag 5 juli 1916, met Margaretha Naeyaert, de oudste zus van Tuur.

1916-07-29 09:15:52

tweede gevangenneming

Tuur wordt thuis opgepakt, nadat Fientje,zijn jongste zusje, gelokt door de buren met snoepgoed, had verteld dat peter thuis te slapen lag.

1916-07-29 10:25:58

tweede ontsnapping

Naeyaert met de handen op de rug gebonden met een touw, vlucht via de achterdeur van het huis van buurman Camiel Casier de velden in.

1917-03-20 10:19:11

Hoera, Margaretha heeft een dochter

Op dinsdag 20 maart 1917 wordt Esther Damman geboren, de oudste dochter van Sparre. Ze zou als peuter het dagboek van Tuur helemaal in flarden scheuren en op gaan sabbelen. Toen haar moeder terug in de keuken kwam, vond ze niets meer dan wat papierballetjes. Dit heeft Tuur zijn hele leven echt spijtig gevonden. Esther , samen met haar zus Eleonora vertrekken half november 1928 met de "Penland" -Red Star naar Canada en meren op 25 november 1928 aan in de haven van Halifax. Foto: Esther Damman met baby Jerry Dammon op de schoot.

1917-05-21 15:09:00

Derde gevangenneming

Op maandag 21 mei kwamen de gendarmerie en de Geheime Feldpolizei bij Sylvie Neels aankloppen om te vragen of Naeyaert er niet was. Natuurlijk werd ontkennend geantwoord. Op dat ogenblik echter kreeg Tuur een hevige hoestbui en zo werd hij voor de derde maal de gevangene van de bezetter. Hij werd geboeid en naar de Ortskommandantur in Torhout overgebracht. Onmiddellijk werd beslist om Naeyaert naar Brugge brengen. Zijn verblijf in de gevangenis van Brugge was er echter van korte duur, want 's anderendaags werd " De gladde Paling" overgebracht naar de gevangenis van Gent. De centrale van de Geheime Feldpolizei was immers daar gevestigd.

1917-05-27 10:27:33

Tuur zijn moeder is niet meer

Op zondag 27 mei sterft Tuur zijn moeder. Het mens was teneinde. De aanslepende gruwelijke oorlog, de dramatische moord van twee jaar geleden en de gevangenschap van Tuur, waren voor Tuurs moeder als een rivier die traag buiten haar oevers trad en beetje per beetje Idalia had overspoeld met kommer en angst, tot het water haar boven de lippen uitkwam. De taaie, hardwerkende moeder had toch moeten plooien. Veel te vroeg, aan de leeftijd van 49 jaar, moest ze afscheid nemen van haar kroostrijk gezin, die haar zo dierbaar was.

1918-01-23 10:27:33

derde ontsnapping

Na 8 maanden gevangenschap, 4 maanden te Gent en 4 maanden in Brugge, kan Naeyaert op woensdag 23 januari 1918 ontsnappen uit het klooster van de Zusters der Arme Klaren in Brugge met hulp van een jongen uit Ardooie, die er dagelijks van corvee was. Tuur valt van het dak, breekt een paar ribben en is geschaafd en gewond over zijn gehele lichaam.

1918-03-16 22:00:00

Vierde gevangenneming

Zaterdag 16 maart worden op hun nachtelijke paardenstrooptocht Tuur, Odiel Pleysier, Emiel Saelen en Jules Gedhof door de "Feldpolizei" gevangen genomen

1918-03-16 23:55:15

Vierde ontsnapping

Op de terugweg naar de Kommandantur vluchten de vier gevangenen weg. Odiel Pleysier en Jules Geldhof worden terug opgepakt en in het politiegevang opgesloten. Emiel Saelen vlucht te paard naar schoenmaker Julien De Rynck aan de Breskens. De aalvlugge Tuur hadden ze terug niet kunnen oppakken.

1918-03-17 21:23:09

Emiel Saelen wordt gedood door de Duitsers

De bende Naeyaert is verraden. Een nachtelijke Duitse patrouille neemt de paardenstropers gevangen. Emiel Saelen, gekend bij de Lichterveldenaars als "Miel David" vlucht weg en gaat schuilen bij schoenmaker Julien De Rynck op de Breskens. Het huis wordt omsingeld. Miel probeert via de achterdeur te ontsnappen, maar wordt op zondag 17 maart 1918 om 2 uur in de morgen met een bajonet neergestoken en honderd meter verder in de hof neergeschoten.

1918-03-19 14:41:47

Bevrijding van Odiel en Jules

Léo, een van Tuurs Duitse kompanen in de paardensmokkel, bevrijdt Odiel Pleysier en Jules Geldhof uit de gevangenis van Torhout.Léo werd door zijn Kommandant streng gestraft en kreeg drie jaar gevangenis opgelegd.

1918-07-31 00:00:00

Franciscus Naeyaert overleden

Op woensdag 31 juli 1918 sterft Tuur zijn vader in Luik.De Duitse bezetter had de opdracht gegeven aan vele bewoners om Torhout te verlaten. Zo belandde de familie Naeyaert met vele anderen in het verre Wallonië. Hoe Franciscus daar aan zijn einde is gekomen, is niet geweten.

1918-09-12 05:01:01

Odiel neergekogeld

Tuur en Odiel halen op donderdag 12 september wat klavervoer voor een opgestalde smokkelkoe in de schuur van cafébazin Pharaïlde Plaisier. Odiel wordt door de Geheime Feldpolizei neergeschoten aan herberg "De Cijns", gelegen nabij de kruising Cijnsdreef- Koornbloemstraat. Tuur is vol verdriet: zijn boezemvriend is niet meer!

1918-09-26 00:00:00

Vijfde gevangenneming

Arthur werd door Jules Paepe verraden en in de Langerei in Brugge opgepakt door 10 Duitse geheime politiemannen in burger.Toen Naeyaert in de Brugse gevangenis arriveerde, werd hij onmiddellijk in een dwangkamisool gestopt. De aanplakaffiche met vermelding van "Een beloning van 1.000 franken voor diegene die Naeyart kunnen vatten", had blijkbaar toch succes.

1918-10-05 00:00:00

vijfde ontsnapping

Arthur wordt via de Katelijnepoort te Brugge met een binnenschip langs het kanaal naar Gent gebracht. Aan de Kommandantur op de Kouter kan hij weer ontsnappen via de Kleine Koestraat, ondanks zwaar geschoten te zijn in zijn dij. Foto's: 1. Naamplaatje 2. Kouter: plein met kiosk 3. De Koestraat.

1918-10-07 17:48:23

Tuur heeft 14 dagen ijlkoorts

Tuur komt al sukkelen terecht in de bossen van Maria-Aalter en krijgt in de Molendreef onderdak bij de familie Smessaert. Naeyaert is zeer ziek ten gevolge van zijn schotwonde en heeft ijlkoorts. Dankzij de goede zorgen en verpleging, kan Tuur na 14 dagen de hoeve Smessaert verlaten richting Torhout.

1918-10-24 17:48:23

Overgave van Arthur Naeyaert

Arthur, moe gestreden, heeft zich in Torhout vrijwillig over aan de Belgische Politie.

1918-10-25 17:48:23

Opgesloten te Brugge

Tuur wordt vanuit Torhout overgebracht naar de gevangenis te Brugge en wacht zijn assisenproces af.

Arthur Naeyaert, de schrik der Duitsers.

Launch
Copy this timeline Login to copy this timeline 3d

Contact us

We'd love to hear from you. Please send questions or feedback to the below email addresses.

Before contacting us, you may wish to visit our FAQs page which has lots of useful info on Tiki-Toki.

We can be contacted by email at: hello@tiki-toki.com.

You can also follow us on twitter at twitter.com/tiki_toki.

If you are having any problems with Tiki-Toki, please contact us as at: help@tiki-toki.com

Close

Edit this timeline

Enter your name and the secret word given to you by the timeline's owner.

3-40 true Name must be at least three characters
3-40 true You need a secret word to edit this timeline

Checking details

Please check details and try again

Go
Close